Amoksycylina jest antybiotykiem β-laktamowym, zaliczanym do aminopenicylin. Jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, zalecanym w przypadku zakażeń bakteryjnych: górnych i dolnych dróg oddechowych, zapaleń ucha środkowego, zakażeń układu moczowego, skóry i tkanek miękkich oraz innych.

Amoksycylina jest wrażliwa na działanie beta-laktamaz, enzymów wytwarzanych przez bakterie. W wyniku działania tych enzymów, dochodzi do rozkładu i tym samym do unieczynnienia amoksycyliny. Aby temu zapobiec amoksycylinę łączy się z kwasem klawulanowym (w postaci klawulanianu potasu). Związek ten unieczynnia beta-laktamazy i tym samym zapobiega rozkładowi amoksycyliny.

  • Amoksycylina z kwasem klawulanowym szybko i dobrze wchłaniają się po podaniu doustnym.
  • Biodostępność amoksycyliny i kwasu klawulanowego po podaniu doustnym wynosi odpowiednio 89 i 75%.
  • Amoksycylina i kwas klawulanowy stężenie maksymalne w osoczu uzyskują po odpowiednio 1,5 i 1h

A jak wygląda bezpieczeństwo stosowania amoksycyliny i kwasu klawulanowego w czasie laktacji?

Amoksycylina z kwasem klawulanowym i karmienie piersią:

Amoksycylina z kw. klawulanowym zaliczane są do kategorii L1- leków najbezpieczniejszych w czasie laktacji, kompatybilnych/zgodnych z karmieniem piersią (wg kategorii ryzyka laktacyjnego Prof. Hale’a) Do tej kategorii zaliczane są zaliczane są:

  • substancje lecznicze, które były przyjmowane podczas laktacji przez dużą liczbę matek i nie zaobserwowano żadnego negatywnego ich wpływu na karmione piersią dzieci
  • substancje lecznicze, dla których przeprowadzono badania kontrolowane wśród matek karmiących piersią, i dla których te badania wykazały brak ryzyka wpływu na zdrowie dziecka ani odległego działania szkodliwego
  • substancje lecznicze, niedostępne drogą doustną dla dziecka

Wg najnowszego opracowania „Drugs in Pregnancy and Lactation” Prof. Briggs’a (z maja 2017 roku) amoksycylin aokreślana jest jako kompatybilna z karmieniem piersią. Do tej kategorii zaliczane są substancje lecznicze, które przenikają do mleka mamy w nieznacznych ilościach i/lub związki, których stosowanie w czasie laktacji nie stanowi ryzyka dla dziecka karmionego piersią.

Wg tego podręcznika kwas klawulanowy (w postaci klawulanianu potasu) zaliczany jest do substancji leczniczych prawdopodobnie kompatybilnych z karmieniem piersią. Do tej grupy zaliczane są substancje lecznicze, dla których brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji lub dane te są ograniczone. Ale dostępne publikacje/doniesienia sugerują, że te substancje lecznicze nie stanowią ryzyka dla dziecka karmionego piersią.

Amoksycylina z kwasem klawulanowym zaliczana jest do kategorii VERY LOW RISK wg portalu e-lactancia.org. Do tej kategorii zaliczane są substancje lecznicze określane jako kompatybilne z karmieniem piersią, których stosowanie nie stanowi ryzyka dla dziecka karmionego piersią i dla procesu laktacji. Przynależność substancji leczniczych do tej kategorii została określona na podstawie publikacji naukowych a stosowanie tych związków jest bezpieczne.

Według opracowania WHO amoksycylina z kwasem klawulanowym określana jest jako kompatybilna z karmieniem piersią.

Amoksycylina może przenikać do pokarmu kobiecego, niemniej jednak następuje to w bardzo małych ilościach, które nie mają znaczenia klinicznego dla dziecka karmionego piersią. Więcej o bezpieczeństwie stosowania samej amoksycyliny pisałam TU.

Kwas klawulanowy może przenikać do pokarmu kobiecego niemniej jednak nie ma dokładnych danych w jakim stopniu to nastepuje.

O stopniu przenikania związku do mleka mamy, a dokładniej o tendencji do takiego przenikania świadczy współczynnik/parametr M/O. Współczynnik mleko/osocze tostosunek stężenia wolnej frakcji substancji leczniczej w mleku mamy do jej stężenia w surowicy. Wskaźnik ten daje informacje o zwiększonym lub zmniejszonym stężeniu substancji w mleku w porównaniu z osoczem/surowicą, pozwala tylko na oszacowanie tendencji do przenikania do mleka mamy. Uznaje się, że substancje lecznicze o wartości M/O większej niż 1-5 wykazują tendencję do przenikania do mleka mamy i osiągania tam większych niż we krwi mamy stężeń. Z kolei wartość M/O mniejsza niż 1 wskazuje, że substancja lecznicza w niewielkim stopniu przenika do mleka mamy. Dla amoksycyliny i kwasu klawulanowego wskaźnik M/O wynosi 0,014-0,043 i świadczy o zmniejszonej tendencji do przenikania tej substancji do mleka mamy.

Co istotne jedną z wartości/danych, które bierze się pod uwagę oceniając bezpieczeństwo stosowania leków w czasie laktacji jest Relative Infant Dose – jest to wartość wyrażana w procentach i jest to ilość leku, jaką otrzymuje dziecko z mlekiem, w przeliczeniu na dawkę leku, jaką przyjmuje mama (w przeliczeniu na masę ciała). Uznaje się, że lek jest stosunkowo bezpieczny, jeżeli ta wartość jest mniejsza niż 10% – im mniejsza tym lek jest bezpieczniejszy. Dla amoksycyliny i kwasu klawulanowego wartość RID=0,9%.

Dostepne jest jedno badanie, w którym mama karmiąca dziecko przyjmowała amoksycylinę z kwasem klawulanowym oraz gentamycynę. U dziecka wystąpiła pokrzywka, która ustąpiła po odstawieniu dziecka od piersi. Lekarze uznali, że dziecko miało alergię na penicyliny.

Za bezpieczeństwem stosowania amoksycyliny z kwasem klawulanowym w czasie karmienia piersią przemawia również fakt, powszechnego stosowania tego antybiotyku wśród dzieci.

W przypadku przyjmowania amoksycyliny z kwasem klawulanowym w czasie laktacji mogą u dziecka pojawić się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego – wymioty, biegunka, bóle brzucha. Zazwyczaj maja one charakter łagodny i nie ma potrzeby odstawienia dziecka od piersią. Aby zminimalizować to ryzyko należy dziecku i mamie podawac probiotyki.

W przypadku przyjmowania amoksycyliny z kwasem klawulanowym w czasie laktacji (tak jak i innych leków), należy bacznie obserwować dziecko i w przypadku zaobserwowania u dziecka wymiotów, biegunki lub innych niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym i/lub pediatrą.

Zawsze przyjmując jakikolwiek lek w czasie laktacji należy synchronizować jego przyjmowanie z przystawianiem dziecka do piersi. Lek należy przyjmować bezpośrednio po karmieniu piersią, przed najdłuższą przerwą w karmieniu (nocną lub popołudniową). Przyjmuje się, że najwięcej substancji leczniczej przenika do mleka mamy, kiedy w jej krwi substancja lecznicza uzyskuje stężenie maksymalne – tzw TMAX/CMAX– i przez ten czas należy ogrnaiczyć przystawianie dziecka do piersi.

Część autorów uważa, że przy lekach zaliczanych do kategorii L1 nie ma konieczności bezwzględnego przestrzegania synchronizacji przyjmowania leku z karmieniem piersią. Niemniej jednaj ja zawsze, jeżeli jest taka możliwość, zalecam zachowanie odstępu.

W przypadku stosowania amoksycyliny z kwasem klawulanowym w czasie laktacji, warto lek przyjmować bezpośrednio po karmieniu piersią i z kolejnym przystawianiem dziecka do piersi wstrzymać się ok 1,5-2h.

Podsumowując – stosowanie amoksycyliny z kwasem klawulanowym w czasie laktacji jest możliwe i jest bezpieczne po konsultacji z lekarzem, w rekomendowanych dawkach i przy zachowaniu odpowiednich środków ostrożności TU

O stosowaniu amoksycyliny z kwasem klawulanowym w czasie laktacji i o kontynuowaniu karmienia piersią powinien zadecydować lekarz prowadzący!


  1. Hale’s Medications and Mothers’ Milk, T.W. Hale, Springer Publishing Co. 2019
  2. Medications and Mothers’ Milk, T.W. Hale, H.E. Rowe, Springer Co. 2016
  3. Drugs in Pregnancy and Lactation, G. G. Briggs, Wolters Kluwer, 2017
  4. Drugs in Pregnancy and Lactation, G. G. Briggs, Lippincott Williams and Wilkins, 2014
  5. Drugs During Pregnancy and Lactation, C. Schaefer et al., Academic Press Inc, 2014
  6. Leki w ciąży i laktacji, Frieske K. Et al., MedPharm Polska, 2014
  7. The Transfer of Drugs and Other Chemicals Into Human Milk, AAP, Committee on Drugs, Pediatrics 2001, 108(3), 776-789
  8. Karmienie piersią w teorii i praktyce. Nehring-Gugulska M., Żukowska-Rubik M., Pietkiewicz A., Medycyna Praktyczna, Kraków 2012
  9. Breastfeeding and maternal medication. Recommendations for Drugs in the Eleventh WHO Model List of Essential Drugs, World Health Organizations, Genewa, 2002http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/62435/1/55732.pdf