Okres planowania ciąży i samej ciąży jest niezwykle ważny dla życia i zdrowia przyszłego dziecka. Dlatego też tak bardzo ważne jest aby przyszła mama dostarczała swojemu organizmowi odpowiednich ilości składników odżywczych, witamin i składników mineralnych. Podstawą w tym powinna być zdrowa, zróżnicowana i dobrze zbilansowana dieta – to ona powinna być źródłem tych składników. Niestety nie zawsze dieta pokrywa odpowiednie ilości tych składników dlatego też w czasie ciąży należy wprowadzać dodatkową suplementację. Ale nie wszystkiego i nie jak popadnie! I co do tego zarówno WHO, większość towarzystw naukowych jak i Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) jest zgodne. Dlatego też w lipcu 2020 roku PTGiP wydało nowe rekomendacje dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych i w tych rekomendacjach PTGiP jasno i wyraźnie wskazała, jakie składniki, w jakich sytuacjach i w jakich ilościach powinny być suplementowane przez kobiety w ciąży.

W najbliższym czasie jeszcze niejednokrotnie będę wracała do tych rekomendacji – niedługo omówię rolę i znaczenie suplementacji poszczególnych składników w czasie ciąży.  Natomiast dzisiaj chciałabym przedstawić Wam najważniejsze punkty tych rekomendacji bo myślę, że warto o nich wiedzieć i mieć ich świadomość.

I tak – na początek kwestie podstawowe i ogólne:

Po pierwsze – co też już powyżej napisałam – zgodnie z rekomendacją PTGiP podstawą w dostarczaniu kobiecie w ciąży witamin, składników mineralnych i substancji czynnych powinna być odpowiednia, dobrze zbilansowana i zróżnicowana dieta.

Po drugie – PTGiP wskazuje, że rutynowe stosowanie preparatów wielowitaminowych (takich które zawierają liczne witaminy, składniki mineralne i substancje czynne) w czasie ciąży nie jest zalecane.

Po trzecie – PTGiP w swoich rekomendacjach wskazuje na 5 składników, które powinny być suplementowane w czasie ciąży (w określonych przypadkach i w określonych dawkach) i do tych związków PTGiP zalicza:

  • kwas foliowy
  • witamina D
  • jod
  • DHA
  • żelazo

Po czwarte – PTGiP nie rekomenduje innych niż wymienione powyżej związki do suplementacji w czasie ciąży u zdrowej kobiety bez wskazań medycznych. Inne składniki powinny być wprowadzone do suplementacji jeżeli dana pacjentka i jej stan zdrowia tego wymaga i lekarz prowadzący uzna, że jest to niezbędne w danym przypadku.

A teraz kwestie bardziej szczegółowe – czyli w jakich ilościach i kiedy PTGiP rekomenduje suplementację poszczególnych składników?

Kwas foliowy – PTGiP rekomenduje:

  • stosowanie kwasu foliowego w dawce 0,4mg/dobę u wszystkich kobiet w okresie rozrodczym
  • stosowanie kwasu foliowego w dawce 0,4-0,8 mg/dobę w I trymestrze ciąży (do 12 t.c.) u kobiet bez dodatkowych czynników ryzyka
  • stosowanie kwasu foliowego w dawce 0,6-0,8 mg/dobę w II i III trymestrze ciąży (po 12 t.c.) u kobiet bez dodatkowych czynników ryzyka
  • stosowanie 4 mg/dobę kwasu foliowego przez co najmniej 4 tygodnie przed planowanym zajściem w ciążę i do 12 tygodnia ciąży u kobiet u których w wywiadzie występuje ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej
  • stosowanie folianów (kwas foliowy i/lub aktywne foliany) w dawce 0,8 mg/dobę co najmniej 3 miesiące przed planowanym zajściem w ciążę, przez całą ciążę i w okresie karmienia piersią u kobiet z grup podwyższonego ryzyka. Do grupy podwyższonego ryzyka zalicza się pacjentki:
    • z cukrzycą typu I lub II przed ciążą
    • stosujące leki: przeciwpadaczkowe, metotreksat, cholestyraminę, metforminę, sulfadiazynę
    • stosujące używki
    • z niewydolnością wątroby lub nerek
    • z BMI.30
    • po operacjach bariatrycznych
    • z chorobami przewodu pokarmowego (Ch. Lesniewskiego-Crohna, celiakia, colitis ulcerosa)

Witamina D – PTGiP rekomenduje:

  • stosowanie 1500-2000IU wit.D/dobę przez całą ciążę i okres laktacji u kobiet bez niedoborów wit.D i o prawidłowym BMI
  • dobranie dawki witaminy D w zależności od jej stężenia w surowicy krwi
  • stosowanie do 4000 IU wit.D/dobę u kobiet z BMI>30

Jod – PTGiP rekomenduje:

  • stosowanie jodu w dawce 150-200 mg/dobę u wszystkich kobiet w ciąży u których nie stwierdzono chorób tarczycy
  • suplementację jodu u kobiet z chorobami tarczycy tylko pod opieką lekarza i pod kontrolą stężenia hormonów tarczycy i przeciwciał przeciwtarczycowych

DHA – PTGiP rekomenduje:

  • przyjmowanie co najmniej 200 mg DHA/dobę w czasie ciąży
  • zwiększenie ilości przyjmowanego DHA w zależności od spożycia ryb – jeżeli spożycie ryb jest małe można rozważyć przyjmowanie większych dawek DHA
  • przyjmowanie 1000 mg DHA/dobę w przypadku ryzyka porodu przedwczesnego

Żelazo – PTGiP rekomenduje:

  • regularne i systematyczne wykonywanie badań morfologicznych i oznaczanie stężenia ferrytyny u każdej kobiety w czasie ciąży począwszy od pierwszej wizyty położniczej
  • stosowanie preparatów żelaza przed 16 t.c. tylko w przypadku stwierdzonej niedokrwistości z niedoboru żelaza – czyli wtedy kiedy stężenie hemoglobiny spada i wynosi mniej niż 11g/dl i wtedy kiedy stężenie ferrytyny jest obniżone
  • suplementację żelaza w dawce do 30 mg/dobę. – po 16 t.c. wtedy kiedy następuje spadek stężenia ferrytyny poniżej 60 mg/l
  • W przypadku prawidłowych wyników badań PTGiP nie rekomenduje suplementacji żelaza w ciąży

Póki co powyżej omówiłam te najważniejsze kwestie z najnowszych Rekomendacji PTGiP – niedługo zajmę się szczegółami. Jeżeli jesteś ciekawa/y lub zainteresowana/y innymi kwestiami związanymi z suplementacją w czasie ciąży to zapraszam Cię do obserwowania mojego bloga i profili na kanałach społecznościowych – już niedługo pojawi się tu więcej artykułów (i nie tylko).


źródło: Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych – 07.2020 – TU pełny tekst rekomendacji

zdjęcie: pixabay.com