Paracetamol – co to jest?

Paracetamol to substancja lecznicza o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym.

Paracetamol – jak działa?

Mechanizm działania paracetamolu nie jest do końca poznany.

Jego działanie przeciwgorączkowe związane jest z wpływem na ośrodek termoregulacji oraz z rozszerzaniem skórnych naczyń krwionośnych i tym samym zwiększaniem wydzielania potu i ułatwianiu oddawania ciepła.

Mechanizm działania przeciwbólowego prawdopodobnie związany jest z:

  • hamowaniem „mózgowej” cyklooksygenazy – COX-3 (odmiany COX-1)
  • brakiem wpływu na syntezę prostaglandyn
  • wpływem pobudzającym rdzeniowe szlaki tłumiące przewodzenie bólu poprzez hamowanie wychwytu serotoniny
  • aktywacją receptorów dla kanabinoidów (CB1) oraz receptorów waniloidowych (TRPV1) w strukturach nerwowych odpowiedzialnych za przewodzenie i odczuwanie bólu oraz termoregulację

Paracetamol – jakie są wskazania do jego stosowania?

  • Gorączka u dzieci i dorosłych
  • Dolegliwości bólowe o małym i średnim stopniu nasilenia u dzieci i dorosłych. W bólach umiarkowanych i silnych może być łączony z opioidami.
  • Ból przewlekły.
  • Ból w okresie pooperacyjnym (dożylnie)

Paracetamol – dawkowanie u osób dorosłych

  • 300-500 mg paracetamolu, co 3 godziny lub
  • 300-600 mg paracetamolu, co 4 godziny lub
  • 500-1000 mg paracetamolu, co 6 godzin
  • Maksymalna dobowa dawka paracetamolu dla dorosłego to 4 g

Paracetamol – działania niepożądane

W dawkach terapeutycznych paracetamol nie wykazuje wielu działań niepożądanych i co istotne nie drażni błony śluzowej żołądka i jelit (jak NLPZ). Sporadycznie może powodować:

  • Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – nudności i biegunka, ale przeważnie rzadko obserwowane i szybko ustępujące
  • Zmiany skórne i odczyny alergiczne – takie jak rumień, zaczerwienienie, wysypka i świąd
  • Przejściową neutropenia, niedokrwistość i małopłytkowość – występują rzadko

Przykłady leków zawierające paracetamol

Paracetamol jest substancja czynną w nastepującuch produktach jednoskładnikowych: Acenol, Apap, Calpol, Codipar, Efferalgan, Panadol, Paracetamol, Paramax, Pedicetamol, Sinebriv

Paracetamol jest także składnikiem wielu preparatów złożonych np: Choligrip, Defalgan, Doreta, Excedrin MigraStop, Febrisan, Fervex, Metafen, Pabialgin, Solpadeine, Tabcin, Teraflu i innych

Należy zwracać szczególna uwagę na skład produktów leczniczych – dwa leki o różnych nazwach handlowych mogą zawierać tą sama substancję leczniczą i przyjęcie obu, (mimo, że w przekonaniu pacjenta obu różnych leków) prowadzi do przyjęcia zwiększonej dawki substancji leczniczej, co może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych.

Więcej informacji o paracetamolu znajdziecie w moim wpisie PARACETMOL.

Paracetamol i karmienie piersią

Paracetamol zaliczany jest do kategorii L1 – leków najbezpieczniejszych w czasie laktacji (wg kategorii ryzyka laktacyjnego Prof. Hale’a)

Do kategorii L1 zaliczane są:

  • leki, które były przyjmowane podczas laktacji przez dużą liczbę matek i nie zaobserwowano żadnego negatywnego ich wpływu na karmione piersią dzieci
  • leki, dla których przeprowadzono badania kontrolowane wśród matek karmiących piersią, i dla których te badania wykazały brak ryzyka wpływu na zdrowie dziecka ani odległego działania szkodliwego
  • leki, niedostępne drogą doustną dla dziecka

Wg American Academy of Pediatrics paracetamol uznawany jest za zgodny/kompatybilny z karmieniem piersią. A jego stosowanie nie stanowi ryzyka dla procesu laktacji ani dla zdrowia dziecka karmionego piersią.

Wpływ na laktację

Wg dostępnych danych paracetamol nie wpływa na proces laktacji.

Przenikanie do mleka mamy

Paracetamol może przenikać do mleka mamy. Wykazano, że ilości paracetamolu, jakie mogą znajdować się w mleku mamy są niskie i uznaje się, że są zbyt małe, aby mogły być szkodliwe dla dziecka.

Wpływ na dziecko karmione piersią

Dotychczas nie wykazano, nie zgłoszono ani nie zarejestrowano niekorzystnego wpływu paracetamolu, przyjmowanego przez mamę, na zdrowie dziecka.

Karmienie a przyjmowanie leku

Stosując lek w czasie laktacji należy zsynchronizować czas jego przyjmowania z karmieniem piersią. Najlepiej lek przyjmować bezpośrednio po karmieniu piersią przed najdłuższą przerwą. Najwięcej leku przenika do mleka mamy w momencie, kiedy osiąga on maksymalne stężenie w surowicy matki. Wówczas należy ograniczyć przystawianie dziecka do piersi, aby ograniczyć ilość leku przyjmowaną wraz z pokarmem przez dziecko a co za tym idzie zminimalizować ewentualne ryzyko niekorzystnego wpływu leku na zdrowie dziecka.

Paracetamol maksymalne stężenie w krwi mamy osiąga w czasie 10-60 min od przyjęcia leku– wtedy należy ograniczyć karmienie piersią.

Karmienie piersią, przyjmowanie leków i obserwowanie dziecka

W przypadku stosowania paracetamolu w czasie karmienia piersią należy bacznie obserwować dziecko i w przypadku zauważenia u dziecka: biegunki, wysypki lub innych niepokojących objawów i zmian w jego dotychczasowym zachowaniu lub zwyczajach należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym i/lub pediatrą.

O innych zasadach bezpiecznego stosowania leków w czasie laktacji możecie przeczytać TU

Paracetamol w czasie karmienia piersią – podsumowanie

Paracetamol

jest bezpiecznym i preferowanym

lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym

w czasie karmienia piersią.

 

Pamiętaj

Stosowanie jakiegokolwiek leku w czasie laktacji powinno być skonsultowane z lekarzem! Nie przyjmuj leków na własną rękę!


Powyższy post ma charakter informacyjny zgodny z aktualnym stanem wiedzy.  Przed zastosowaniem każdego leku (szczególnie w czasie laktacji) należy skonsultować się z lekarzem, farmaceutą lub doradcą laktacyjnym. Autorka nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe stosowanie preparatów leczniczych i skutki wynikające z takiego działania.


 źródła:

  1. Hale T.W., Rowe H.E., Medications & Mothers’ Milk, 2014, Sixteen edition, Hale Publishing
  2. Frieske K., Morike K., Neuman., Windorfer A., Leki w ciąży i laktacji. MedPharm Polska, Wrocław 2014
  3. Nehring-Gugulska M., Żukowska-Rubik M., Pietkiewicz A., Karmienie piersią w teorii i praktyce. Medycyna Praktyczna, Kraków 2012
  4. Lothrop H., Sztuka karmienia piersią, Media Rodzina, Poznań 2009
  5. MuB K. Karmienie piersią – poradnictwo i promocja, MedPharm Polska, Wrocław 2008
  6. http://www.e-lactancia.org/producto/1178
  7. http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search2/f?./temp/~BeYdWc:1

Opublikowano: 13 lut 2016 o 00:43